Suphi Keskin danışmanlığında gerçekleşecek Sinema Tarihini Kurgu Üzerinden Anlamak atölyesi, sinema akımlarının ve sinemada kurgunun D. W. Griffith’in Bir Ulusun Doğuşu filmiyle modern anlamda ortaya çıkışı ile anlamaya çalışmaya ve ana hatlarıyla sinema tarihinin bütününü kurgu üzerinden okumaya davet ediyor
 
Atölye başlangıç tarihi 6 Ağustos 2022
Atölyeyle ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayın!
 
1. Buluşma :: D.W. Griffith ve Devamlılık Kurgusu
2. Buluşma :: Sovyet Montaj Teorisi
3. Buluşma :: Alman Dışavurumculuğu
                            İtalyan Yeni Gerçekçiliği
4. Buluşma :: Fransız Yeni Dalgası
                            Yavaş Sinema 
                            Deleuze
                            Postsinema
 
Atölye Çerçevesi
 
Bu atölye sinema akımlarının, ana akım, auteur kuramı, sanat sineması ve yavaş sinema yaklaşımların, sinema kurgusunun D. W. Griffith’in Bir Ulusun Doğuşu (1915) filminden beri süregelen evrimi üzerinden anlaşılabileceğini iddia etmektedir. Bu da bütün sinema tarihinin kurgu üzerinden okunabileceği anlamına gelir. 
 
Griffith’in devamlılık kurgusu seyircinin hikayeyle özdeşim kurmasını sağlamak, kaçışçılık ve katarsisi sağlamak üzerine kuruludur. Bunu benimsemeyen devrim sonrası Sovyet yönetmenleri hemen hemen Griffith’le aynı dönemde derin teorik arka planıyla Sovyet Montaj Teorisini inşa ederken, Versailles Antlaşmasının baskısı ve ekonomik kriz altında inleyen Almanlar karanlık bilinçdışlarını avangard olarak bile adlandırılabilecek ve kesme sayısının çok iyi bir dengede ayarlanması gereken mizansenler kuran Alman Dışavurumcularının korku filmleriyle sağaltmaya çalışıyorlrdı.
 
1940’lara gelindiğindeyse II. Dünya Savaşının yıkımı karşısında André Bazin’in teorisyenliğinde bir grup genç yönetmen halkın sorunlarına eğiliyor, kamerayı stüdyodan çıkarıyor, hareketli kameralar ve kumlu film şeritleriyle ürettikleri sinemada toplumsal-gerçekçiliği aşarak neredeyse belgesel gerçekliğe ulaşıyorlardı. Bunda en büyük pay, az kesmeye dayanan uzun planlardı; zira böylece yönetmenler gerçek hayatın tüm ayrıntılarını seyirciye aktarabiliyorlardı.
 
1948’de Henri Langlois’nın kurduğu ilk Sinematek’le beraber Langlois ve yine Bazin önderliğinde, 68 Kuşağı içinde yetişen ve Cahiers du Cinema Dergisinde (Sinema Defterleri) kritikleri yayınlanan bir grup genç ise sinema tarihinin en sofistike akımlarından birini oluşturuyorlar, ayrıca ‘auteur kuramı’na hayat veriyorlardı. Auteur (İngilize author-yazar-La Camera Stylo) kelimesinden de anlaşılacağı üzere bu yönetmenlerin her biri öznel dokunuşlarıyla film yapmaktaydı. Sinemada yönetmenin kâğıt üzerindekini görselleştirmesini teknikerlik olarak görüp Alman Dışavurumcuları gibi mizansene odaklandılar. Bu durum sinemalarında kurgunun önemi arttırsa da kurguda başka bir hamle yaparak jump cut denilen tekniği sinemaya armağan edip Brechtyanvari bir yabancılaştırma efekti oluşturdular. Bunlara paralel ilerleyen ve yukarıdaki akımlardan farklı olarak hala varlığını sürdüren ‘yavaş sinema’ ise tıpkı İtalyan Yeni Gerçekçiliği gibi az kesme kullandı ancak farklı dokunuşlarla gerçekçilikten ziyade seyirciyi meditatif biçimde filmi ve hayatı düşünmeye davet ettiler. Tarkovsky gibi bazı yavaş film ustalarının sahneleri Gilles Deleuze’ün ünlü sinema kuramında zaman-imge dediği konsepte karşılık gelmektedir.
 
Post sinema dediğimiz 2000’lerle başlayan dönemde hızlandırılmış devamlılık kurgusu neredeyse tüm dünyaya en azından ana akıma hâkim durumda. Fakat bu hız özellikle ABD’de ve aksiyon sinemasında kesme sayısının geçmiş kırk yıla göre yaklaşık 3 katına çıkmasına sebep oldu. Burada asıl amaçlanan seyirciyi ani, patlayıcı geçiş ve aksiyonlarla şoke ederek onları senaryo üretimi kısırlaşmış sinemada filmin içinde tutmaktı. Fakat bu durum tam tersine seyircide konsantrasyon bozukluğu yaratarak amacı seyirciyi hikayeye adeta ‘gömmek’ olan kurgu anlayışının hedefinin dışına çıkmasına sebep oldu.
 
Bu minvâlde yukarıda da kısaca belirtildiği üzere atölye boyunca sinemada kurgu film estetiği dışında politik, sosyal ve tarihi yönleriyle ele alınacak ve filmin bu kilit elementi görsellerle de desteklenerek çözümlenecektir.